ความเชื่อ พญานาคสัญลักษณ์แห่งน้ำ ความอุดมสมบูรณ์และโชคลาภ

47

ความเชื่อ พญานาคสัญลักษณ์แห่งน้ำ ความอุดมสมบูรณ์และโชคลาภ

ในสังคมไทยเชื่อว่า พญานาคเป็นทิพย์กึ่งเทพ มีอิทธิฤทธิ์ สามารถแปลงกายเป็นมนุษย์และสัตว์อื่นได้ตามสภาวะ และ เป็นสัญลักษณ์แห่งน้ำ ความอุดมสมบูรณ์ ให้โชคลาภ ช่วยรักษาอาการเจ็บป่วย ทั้งยังช่วยทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา

เทรนด์เดินทางท่องเที่ยว สำหรับคนไทยเรานั้นมีจำนวนมากที่ยึดโยงกับเรื่องความเป็นสิริมงคล และความเชื่อ รวมถึงกรณีที่เกี่ยวกับ “พญานาค” ซึ่งกับกรณีพญานาคนี่หลัง ๆ ก็มีสถานที่ที่เป็นเป้าหมายหลักเพิ่มขึ้น โดยไม่ต้องรอเทศกาลอะไร…

“พญานาค” ในวิถีโลกตะวันออก มีตำนานซึมซับอยู่ในหลายสังคมท้องถิ่น มีการปรับเปลี่ยนสืบทอดจนเป็นวัฒนธรรมของสังคม สิ่งนี้สะท้อนถึงอัตลักษณ์ แนวคิดของผู้คน ผ่านเรื่องราวตำนานที่หลาย ๆ คนอาจคาดไม่ถึง….

จากรายงานการวิจัย มโนทัศน์เรื่องนาคของชนชาติไท โดย รองศาสตราจารย์กัญญารัตน์ เวชชศาสตร์ ได้จำกัดความไว้ว่า “นาค” นอกจากหมายถึง งู แล้ว ยังหมายถึง งูใหญ่ ที่เป็นเชื้อสายของ นางกัทรุ หรือ นางสุรสา มีที่อยู่ในน้ำ และใต้พื้นพิภพ เรื่องราวดังกล่าวมีปรากฏใน คัมภีร์พระเวท โดยนาคในอีกความหมาย ถือเป็นต้นวงศ์ของการกำเนิดเหล่านาคทั้งหลาย

พญานาคสัญลักษณ์แห่งน้ำ ความอุดมสมบูรณ์และโชคลาภ

เรื่องเกี่ยวกับนาคในสังคมไทย ส่วนหนึ่ง เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา เช่น เรื่อง พญามุจลินท์นาคราช ในพุทธประวัติตอนตรัสรู้ เป็นที่มาของการสร้าง พระพุทธรูปนาคปรก

นาคมีเรื่องราวตำนานที่สัมพันธ์เกี่ยวข้องกับ พระพุทธเจ้า มีเรื่องราวของนาคที่มาขอบวช และพระพุทธองค์ไม่ทรงอนุญาต นี่ก็เป็นอีกเรื่องราวที่เด่น ๆ เกี่ยวกับ นาค…ในพระพุทธศาสนา

สังคมตะวันออก เรื่องราวของ “นาค” นั้น ปรากฏในคัมภีร์ทางศาสนาพราหมณ์ฮินดู มีเรื่องราวที่ว่า นาคมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับเทพเจ้าหรือเหล่าเทพหลายองค์ เช่น นาคเป็นสังวาลของพระศิวะ นาคเป็นแท่นบรรทมของพระนารายณ์ นาคเป็นเทพพาหนะของพระวรุณ นาคเป็นสร้อยสังวาลของพระคเณศ

เรื่องเกี่ยวกับงู นาค และมังกรของชนชาติต่าง ๆ ทำให้เห็นว่า มนุษย์มีมโนทัศน์ส่วนใหญ่ที่ร่วมกัน คล้ายคลึงกัน ในลักษณะที่เป็นความคิดร่วม หรือความคิดสากล เห็นได้ชัดจากเรื่องราวที่ปรากฏในคัมภีร์ทางศาสนา ทำให้เห็นลักษณะ และคุณสมบัติพิเศษบางประการ ของการเล่าขานเรื่องราว ซึ่งเป็นวรรณกรรมสร้างสรรค์ให้ปรากฏอย่างเป็นรูปธรรมในงานศิลปะ

กับเรื่องราวเกี่ยวกับงู ปรากฏความคิดให้เห็นในเทพปกรณัม สะท้อนความคิดเกี่ยวกับเทพเจ้าว่า ดินแดนที่เป็นแหล่งอารยธรรมโบราณของโลกล้วนมีเรื่องราวดังกล่าวสืบทอดกันมา

เช่น เรื่องราวของชาวสุเมเรียนในมหากาพย์ กิลกาเมช และของชาวโรมันเกี่ยวกับเทพเจ้างูที่ชื่อ บาซิลิสก์ จากการที่มีการนับถืองู จึงทำให้เกิดการบูชางู ทั้งสังคมโลกตะวันตก และโลกตะวันออก

สำหรับงานศิลปะรูปนาค ที่สะท้อนให้เห็นมโนทัศน์เกี่ยวกับที่อยู่ของนาค ซึ่งอยู่ในแหล่งน้ำต่าง ๆ จะเห็นตัวอย่างได้จากประติมากรรมที่สร้างหรือปั้นรูปนาคไว้ในบริเวณที่เป็นแหล่งน้ำ ไม่ว่าจะเป็นสระน้ำ หนองน้ำ แม่น้ำ ทะเล มหาสมุทร เช่น การสร้างพระพุทธรูปนาคปรกให้ประดิษฐานอยู่กลางสระน้ำ

และกับประเพณี หรือพิธีกรรม ก็มีเรื่องราวที่เกี่ยวกับนาค ที่มีที่อยู่ในถ้ำ เช่น กลุ่มชนชาติไทยที่เมืองเชียงตุง เชื่อว่า บริเวณที่เรียกว่า “จุกเพียงฟ้า” มีนาคที่อาศัยอยู่ลึกลงไปในภูเขาที่มีถ้ำ

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก : dailynews.co.th

ความเห็นถูกปิด

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com